Auteursrechten
18 september 2019

Wat betekent het auteursrecht precies?

Wat betekent het auteursrecht precies?

Wat zijn je rechten als auteur?

Het auteursrecht geeft de auteur van het werk controle erover. Het auteursrecht betekent dat alleen hij of zij bepaalde handelingen mag verrichten met het door hem of haar gecreëerde werk.

Grosso modo kunnen we de rechten waarover de auteur beschikt opdelen in twee categorieën: de morele rechten en de vermogensrechten. 

Auteursrecht: vermogensrechten

Vermogensrechten zijn rechten van financiële aard. Ze stellen de auteur van een creatie in staat om inkomsten te putten uit de exploitatie van het werk, meestal op basis van een licentieverlening of uit de verkoop van het vermogensdeel van het auteursrecht.

Deze vermogensrechten zijn dus overdraagbaar. Mits toestemming van de auteur en eventueel tegen betaling van een vergoeding. 

De inkomsten uit de exploitatie van auteursrechten worden beschouwd als roerend inkomen en vallen onder een voordelig belastingsstelsel.


We onderscheiden de volgende soorten vermogensrechten:  

  • Reproductie: elke auteur heeft het recht om zijn of haar werk zelf te kopiëren of dit te laten doen. Telkens als er een nieuw exemplaar van een werk tot stand komt, spreken we van een reproductie. De gebruikte methode is irrelevant. Van zodra een kopie op een geldige wijze in de EU op de markt is gebracht, kan de auteur zich niet langer verzetten tegen de verdere verhandeling van die kopie. 
  • Publiek mededelingsrecht: de auteur heeft het exclusieve recht om zijn werk op om het even welke manier aan het publiek mee te delen en om in een niet-tastbare vorm te exploiteren of hiervoor toestemming te geven. Welk medium hij hierbij gebruikt, is irrelevant (live, radio, kabel, satelliet, internet,…). 
  • Distributie: de auteur kan anderen toestemming verlenen voor de verdere verspreiding van fysieke exemplaren van zijn of haar werk.
  • Bewerking, aanpassing en vertaling: alleen de auteur kan toestemming geven voor het aanpassen of bewerken van zijn of haar creaties. Denk hierbij ook aan het vertaalrecht. 
  • Verhuur en uitleen: alleen de auteur kan beslissen dat het werk verhuurd of uitgeleend mag worden.

Auteursrecht: morele rechten

In tegenstelling tot de vermogensrechten waarover de auteur beschikt, zijn morele rechten onvervreemdbaar, en kan hij ze dus niet overdragen aan derden. 


De morele rechten waarover de auteur beschikt zijn de volgende: 

  • Integriteitsrechtde auteur heeft het recht om zich te verzetten tegen elke misvorming, verminking of wijziging aan zijn werk waarvoor hij of zij geen toestemming wenst te geven of die afbreuk doet aan zijn of haar reputatie of eer.
  • Divulgatierecht of bekendmakingsrecht:de auteur heeft het exclusieve recht om te beslissen wanneer zijn of haar werk voor het eerst bekendgemaakt mag worden. Dit recht is na bekendmaking uitgeput.
  • Recht op erkenning van vaderschap:de auteur heeft het recht om als de ware maker van het werk naar buiten te komen, en hij of zij beschikt eveneens over het recht heeft om anderen te verhinderen een valse naam met het werk te associëren. Zo gewenst, mag de auteur dit ook weigeren. 

Duurtijd van de bescherming

Een werk is beschermd tot 70 jaar na de dood van de auteur. Vanaf dan valt het binnen het publieke domein en mag iedereen het werk gebruiken zonder toestemming en zonder vergoeding: kopiëren, aanpassen, voordragen, tentoonstellen, uitzenden, uitvoeren … 

Databanken zijn 15 jaar beschermd vanaf de samenstelling van de databank.

Deel dit artikel